در ادامه سلسله مدارات فركانسي ( RF ) كه تا كنون از طرف شركت مشهد كيت تقديم علاقمندان شده است ، اينبار اقدام به طراحي و اِرائه يك فرستنده نسبتاً قوي اِف اِم با استفاده از كريستال كوارتز نموده ايم . اين فرستنده از 3 بخش تشكيل يافته است . ترانزيستور T1 بمنظور تقويت ميكرفون ، ترانزيستور T2 نقش توليد فركانس و در نهايت ترانزيستور T3 بعنوان تقويت فركانس خروجي بكار رفته است . قدرت خروجي اين فرستنده 300 ميلي وات است و در صورت استفاده از آنتن هوائي مناسب ، بردي در حدود 1500 متر بدست مي آيد . براي تنظيم فرستنده در حداكثر برد ، از خازن تريمر T استفاده شده و توسط آن ميتوان قدرت خروجي را در حداكثر توان تنظيم نمود . اينكار مستلزم وجود تجهيزات آزمايشگاهي نظير اوسيلوسكوپ و وات سنج است . بنابراين ساخت اين كيت را تنها براي دانشجويان الكترونيك و ساير علاقمنداني كه در كار با مدارات فركانسي داراي تبحر و تجربه كافي هستند توصيه ميكنيم .
هدف از ارائه اين كيت ، بوجود آمدن امكان تحقيق و تجربه براي دانشجويان الكترونيك و ساير علاقمندان بوده و اين نكته را ياد آور مي شويم كه استفاده مستمر از مدارات فرستنده نياز به كسب اجازه نامه از ادارات فركانس دارد .
قبل از شروع به مونتاژ ابتدا قطعات را بر اساس ليست بالا شناسائي و سپس براي اطلاع از چگونگي نصب قطعات ، لازم است به جزوه همراه كيت رجوع كنيد .
ساير موارد لازم بشرح زير ميباشند :
1 – پتانسيومتر بترتيب پايه هايش در محل مربوطه نصب شود . ( پايه وسط پتانسيومتر در خانه وسط و . . . )
2 – طريقه پيچيدن چوك فركانس راديوئي RFC :
در بسته بندي كيت مقداري سيم نازك همراه با يك مقاومت ½ واتي 1 مگا اُهم وجود دارد . شما بايد به تعداد 30 دور از سيم فوق بر روي مقاومت 1 مگا اُهم پيچيده و سپس دو سر سيم را به دو سر مقاومت لحيم كنيد . قبل از لحيم نمودن بايد لاك نوك دو سر سيم لاكي بطور كامل تراشيده شود تا اتصال كامل بين سر سيم و پايه مقاومت برقرار شود .
3 – قبل از نصب بوبين هاي لاكي L1 و L2 حتماً بايد لاك نوك پايه هايشان بطور كامل و دقيق تراشيده شود . در اينكار توجه شود كه شكل بوبينها از نظر تعداد حلقه ها ، قطر هسته داخلي و منظم بودن تغييري نكند . بوبينها از سيم شماره 060 ، به تعداد 5 دور و ر روي هسته هوا به قطر 5 ميليمتر پيچيده شده اند .
4 – در نصب ميكرفون به پايه منفي آن توجه نموده و آن را در خانه با علامت ستاره نصب كنيد .
5 – ترانزيستورهاي T1 , و T2 چنان در محل خود نصب شوند كه بريدگي لبه آنها دقيقاً بر شكل روي فيبر منطبق شود .
6 – ترانزيستور T3 طوري نصب شود كه زائده روي بدنه اش بر شكل مشابه روي فيبر منطبق شود .
7 – كريستال بايد در محل XT نصب شود و جهت قرار گرفتن آن فرقي ندارد . تنها نكته مهم در لحيمكاري آن است كه نبايد بيش از حد گرم شود .
8 – اين فرستنده نياز به آنتن تلسكوپي 60 سانتيمتري دارد كه بايد توسط سيم بسيار كوتاهي به محل ANT متصل شود .
9 – تغذيه مورد نياز فرستنده 9 ولت مستقيم است كه حتماُ بايد از طريق 6 باتري قلمي سري شده تامين و با رعايت مثبت و منفي به محل –BAT+ متصل شود . ( باتريهاي كتابي 9 ولت بدليل جريان كم براي اين فرستنده مناسب نبوده و براي برد بيشتر حتماً از 6 باتري قلمي كاملاً پُر استفاده شود )
پس از نصب تغذيه ، يك راديو در باند FM روشن نموده و موج ياب آن را بچرخوانيد تا در محلي صداي سوت قوي از راديو شنيده شود .
شدت صداي ميكرفون توسط پتانسيومتر PT قابل تنظيم است .
فركانس فرستنده بر اساس مدار هماهنگي ، شامل بوبين L1 و خازن عدسي C3 تعيين ميشود و هم اكنون با توجه به ظرفيت ثابت خازن C3 در محدوده 96 مگاهرتز است . در صورتي كه فركانس دقيقاً بر روي يك ايستگاه محلي قرار گرفته باشد ، ميتوان اندكي بين حلقه هاي بوبين L1 فاصله ايجاد نمود تا فركانس فرستنده تغيير جزئي داشته باشد .
پس از دريافت صداي فرستنده در راديو لازم است قدرت فرستنده بكمك يك مدار وات سنج RF ، در حداكثر توان تنظيم شود . براي اين منظور بايد خروجي آنتن فرستنده به ورودي مدار وات سنج منتقل و توسط خازن تريمر ، قدرت فرستنده در حداكثر توان تنظيم شود . نمونه ساخته شده اين فرستنده با تنظيم ايده آل و در فضاي كاملاً باز ( ديد به ديد ) تا حدود 5/1 كيلومتر مورد آزمايش قرار گرفته است . در اين آزمايش براي تغذيه مدار از 8 باتري قلمي ( جمعاً 12 ولت ) استفاده شد و بدليل افزايش ولتاژ ، يك رادياتور آلمينيومي به ترانزيستور T3 متصل شد .
· روش سعي و خطا در تنظيم فرستنده
در صورتي كه دسترسي به تجهيزات آزمايشگاهي لازم براي تنظيم فرستنده نداريد لازم است در مسيري باز ، همزمان با دور شدن از فرستنده ، در چندين نوبت پي در پي اقدام به تنظيم خازن تريمر نموده و بتدريج فاصله تان از راديو را دورتر كنيد . در اين روش لازم است شخصي در كنار راديو و شخص دوم همراه فرستنده باشد . اين روش تا حدودي ميتواند در تنظيم فرستنده مؤثر باشد كه البته نياز به صرف وقت و تجربه قبلي دارد .
· استفاده از كيت وات سنج براي تنظيم فرستنده
از طرف شركت مشهد كيت ، كيت سنجش قدرت خروجي فرستنده ها طراحي و توليد گرديده است . توسط اين كيت براحتي و در صرف چند دقيقه ميتوانيد انواع فرستنده هاي با قدرت بيش از 150 ميلي وات را در حداكثر قدرت خروجي شان تنظيم نمائيد . محدوده پاسخگوئي فركانس اين كيت از 10 تا 400 مگاهرتز است . براي تهيه اين كيت ميتوانيد به نمايندگيهاي شركت مراجعه فرمائيد . اين كيت با كد توليد 161 شناخته ميشود .
